Fas

Yurtdışına ilk defa gidecek olanlar, hem vize almanın maliyeti hemde alma işlemlerinin tam bir eziyet olması nedeniyle vizesiz ülkeleri tercih ediyorlar. Kuşkusuz ki Kuzey Afrika’nın otantik ülkesi Fas bunun için ilgi çekici bir destinasyon. Fas çeşitli doğal güzellikleriyle,eşsiz güzellikteki tarihi yapıları ile kültürel zenginlik sunuyor.Bütün bunlar benim Fas seyahati yapmak isteme nedenlerimden.

Genel Bilgiler

Burası Afrika kıtasında bulunan 446.550 kilometrelik yüz ölçümü ile Fes,Marakeş,Essaovira,Muhammediye,Rabat ve Tangier,Kasablanca şehirlerinin bulunduğu bir ülkedir.Ülkenin resmi dili Arapça’dır.Uzun bir süre Fransız sömürgesi altında bulunduğu için Fransızca konuşulmasına rağmen ülkenin kuzey kesiminde İspanyolca da kullanılır.Ayrıca turistik bölgelerde İngilizce konuşanlara da sıkça rastlayabilirsiniz.

Şukran-Teşekkür ederim

Afven-Bir şey değil

Sabahul hayr-Günaydın

Mesaul hayr-İyi akşamlar

Keyfe haluk-Nasılsın

Fas halkının yüzde 99’u Müslümandır.Hristiyanların oranı ise yüzde 1’dir.
Zaman dilimi olarak Türkiye ile arasında 4 saat fark vardır.Türkiye’de saat öğlen 12 iken Fas’ta sabah 8’dir.
Para birimi olarak dirhem kullanılır.1 Fas dirhemi=0,66 TL’dir.1 Euro=11.12 Fas dirhemidir.Bizim ülkemize göre ucuz gözükse de hemen hemen aynıdır hatta Marakeş bizim ülkemize göre oldukça pahalıdır.

Alışveriş

Fas’ta her şehirde kurulan Suk adında geleneksel çarşılar vardır.Buradan çeşitli baharatlar,deriden yapılmış çanta terlik ceket gibi ürünleri alabilirsiniz.Ülkenin genelinde içilen nane çayı,yine ülke genelinde meşhur olan argan yağı alınması gerekenlerdendir. Ayrıca cellaba adı verilen ve yerel halkın kullandığı tüm vücudu örten entarilerde ilginizi çekebilir.Fas’ta alışveriş yapacaksanız en önemli unsur pazarlıktır.Kesinlikler pazarlık yapmadan hiçbir şey almamalısınız.Buraya dikkat! Hayati önem taşıyan bilgiyi veriyorum:bir ürünün fiyatını sordunuz en az %40 aşağı fiyat teklif edin kabul etmedi mi? Dönün arkanızı uzaklaşın mutlaka 10 saniye sonra arkanızdan koşarak gelerek teklifiniz kabul edeceklerdir😊.Ben cellaba denen giysiyi bir dükkana girip denedim 1000 dirhem dedi.Pazarlıkla 600 dirheme düşürdüm. Şansımı deneyip yine almadan çıktım ve arkamdan koşarak gelip 400 dirheme al dedi satıcı.

İklim

Ülkede kimi yerde karasal iklim kimi yerde akdeniz iklimi kimi yerde çöl iklimi görülmektedir.Özellikle yaz aylarında gidilmesi tavsiye edilmez çok sıcak oluyormuş.Ben mart ayında gittiğimde hava güneşliyken ince ceketle bile sıcak geliyordu ama güneş gidince montla bile üşüyorsunuz.Şehirler arasında bile iklim farkı çok fazla.Kimi şehirde kısa kollu tişörtle dolaşırken kimi şehirde yağmur altında kalın montla dolaşıyorsunuz.Gideceğiniz zaman mutlaka şehir şehir hava durumunu takip edin.

Fas’ta Ne Yenir?

Fas mutfağı çeşitli baharatları taze sebze ve meyvelerinin bolluğuyla Afrika’nın en etkileyici mutfaklarından biri olarak kabul edilir.Yemekleri de daha çok kuzu ve dana etini kullandıkları içinde bizim damak tadımıza uygundur.En meşhur yemekleri tajin denen toprak kaplarda pişirdikleri genelde kuskusun üstüne konan et ve sebzelerden oluşan bir yemektir.Denemenizi öneririm çok lezzetlidir.Bizim ülkemizdeki güveçte yapılan yemeklere benziyor.Yalnız 2 kişi için bir porsiyon söylemenizi öneririm çünkü porsiyonları oldukça büyük.Ayrıca bir çeşit balık çorbası olan Harira ve hamur tatlısı Pastilla da denenebilir.Ülkede ayrıca fazla miktarda nane çayı içilmektedir.Merek etmeyin mutlaka deneme şansı bulacaksınız çünkü gezeceğiniz yerlerde ve dükkanlarda size sürekli ikram ediliyor bu çay.Birde sokaktaki seyyar satıcılarda bulunan şeker kamışı suyunu mutlaka deneyin.

Nerede Kalınır?

Fas’ta hostel veye evde konaklama şekli pek yaygın değil.Bunun dışında her türlü bütçeye uygun konaklama fırsatları bulunmaktadır.Ülkedeki lüks otellerin fiyatları Avrupa standartlarında.Benim size önerim şehirlerin Medina(Merkez) bölgelerinde bulunan riad otellerinde kalmanız. Riad; avlulu ve havuzlu eski tip geleneksel Fas evleri.Bu otellerde kalmak ülkenin kültürünü hissederek daha iyi anlamanıza neden olucaktır. Burayı gezmek için 2 gün yeterli oldu benim için.

Fas Şehirleri

1) Rabat

Fas’ın başkenti olan bu şehir daha çok politik yönüyle bilinmektedir.Ancak kültürel yapısı ve zengin tarihi ile de görülmeye değer bir yerdir.

Muhammed V Mozalesi : Geleksel mimarinin en önemli yapılarından biridir.Fas’a bağımsızlığını kazandıran Kral 5.Muhammed’in mezarı burada bulunmaktadır.
Hassan Kulesi : İnşasını 1195 yılında Yaqub Al Mansur’un başlattığı ancak ölümünden sonra yarım kalan o dönemin en büyük cami projesidir. 44 metrelik minare,türdeşlerine göre o kadar geniş boyutlara sahip ki, yapımında merdiven yerine ezan okumak için tepesine çıkacak müezzinlerin at sürebilecekleri genişlikte rampalar tercih edilmiştir.
Kasbah des Oudaias : Muhavvidler’in kenti ele geçirmelerinin ardından 1150 yılında inşa etmeye başladıkları Kasbah des Oudaias, Salé Kenti’nin hemen karşısında yer alıyor. Bou Regreg Nehri’nin Atlas Okyanusu’na döküldüğü yere kurulmuş olan yerleşimi farklı kapı tasarımlarına sahip. Mavi-beyaz badanalı evleri ve Platform de Serraphore’den izleyebileceğiniz eşsiz manzarası için ziyaret edebilirsiniz.

2) Şafşavan (aşçı)

Bir şehir düşünün dik bir dağın yamacına kurulmuş ve dar sokaklı maviye boyanmış evlerden oluşuyor.Burası ülkede gezerken en çok beğendiğim yerlerden bir tanesi.Mutlaka gitmelisiniz. Mavi Şehir olarak bilinen, iki dağ arasına kurulmuş adeta bir mavi büyü. Daracık sokakları, kaldırımları, merdivenleri, evleri, saksıları kısacası burada her yer masmavi. O kadar mavi ki, mavilik başınızı döndürüyor ve yürürken bazen kendinizi bir akvaryumun içinde gibi hissediyorsunuz.Mutlaka o dar ara sokaklarına girip kaybolmalısınız.

Ta El-Hamam Meydanı : Şafşavan’ın kalbi, şehrin Medina bölgesindeki meydanı. Etrafını saran kafe ve restoranlar, gelen geçeni seyretmek için oturan halk ve turistlerle dolu.
Şafşavan Büyük Camii (Grande Mosquée) : 15. yüzyılda Şafşavan’ın kurucusu.. tarafından yapılmış, kalenin hemen yanında yükselen, şehrin en büyük camisi.
Medina (eski şehir): Kasbah’ın çevresini kuşatan surların içinde kalan yer Şafşavan’ın eski şehir bölgesi oluyor. Mavi renkli sokaklarında saatlerce dolaşın.

3) Meknes

Etrafı zeytin ağaçları ve üzüm bağları ile çevrelenmiş Meknes gezilecek yerler açısından zenginliğinin kaynağını ülkenin ilk başkenti olmasından alıyor.

Mansur Kapısı (Bab El Mansour) : Kentin simgesi sayılan Mansur Kapısı’nı Meknes gezilecek yerler listesinin ilk sırasında sizlere anlatma nedenim, yapının ülke genelindeki türdeşleri arasında en büyüğü ve görkemlisi olması. Yapımına Molla İsmail döneminde başlanılan ve oğlu Molla Abdullah’ın tahtta olduğu 1732 yılında tamamlanan kapı, aynı zamanda oldukça hoş bir mimariye sahip. Duvarları çini mozaikleri ve kaligrafik desenlerle süslüdür.
Kraliyet Sarayı : Mansur Kapısı’na ve Molla İsmail’in Anıt Mezarı’na birkaç adım uzaklıktaki Kraliyet Sarayı,18. yüzyılda hanedan mensupları tarafından kullanılmış.İsmail Rauf’un dedesine duyduğu saygıdan dolayı restore ettirdiği saray, günümüzde otel olarak faaliyet gösteriyor. Bahçeleri çeşmelerle süslü yapını her iki katında bulunan odalar, konaklama ünitesi olarak kullanılıyor.
Lahdim Meydanı : İhtişamlı Mansur Kapısı ile kentin tarihi kısmına bağlanan Lahdim Meydanı’nın tasarımını Molla İsmail bizzat yapmış. Meydan uzunca bir süre başta askeri törenler olmak üzere kraliyet duyuruları ve kutlamaları için kullanılmış.Günümüzde dini kutlamalara ve gösterilere de ev sahipliği yapan alan, günlük hayatı gözlemlemek için kentteki en uygun yer konumunda. Sokak müzisyenlerinin performanslarını sergiledikleri meydanın bir kısmı kafeler ve restoranlarla kaplı.

4) Fes

Fas’ın üçüncü büyük kenti olan Fes, kent dokusu bakımından Fransız etkisinin hissedilebildiği Kazablanka’dan çok, Mağribi mimariyle inşa edilmiş Marakeş’e benziyor. Bu özelliğe sahip olmasında kentin, Fas Krallığı’na başkentlik yapmasının payı oldukça fazla. Eğlence olanaklarının kısıtlı olduğu Fes gezilecek yerler açısındansa Kuzey Afrika’nın en zengin şehirleri arasında gösteriliyor.

Fes el Bali Bölgesi(eski kent) :İçinde barındırdığı 9 bini aşkın dar sokakla’’Dünyanın en büyük araçsız şehir alanı ünvanını almıştır.İçinde çeşitli dükkanların bulunduğu labirent şeklinde dev bir çarşıyı andırmaktadır.Size tavsiyem yerel bir rehberle anlaşıp gezin buraya çünkü kaybolmama gibi bir ihtimaliniz yok.Çok büyük bir alan dar ve karışık sokaklardan oluşuyor.Gezerken kendinizi Alaaddin’in sihirli lambası masalının içindeymişsiniz gibi hissedeceksiniz.Buraya araç girişi olmadığı için mallar katırlarla taşınıyor.Özellikle sokakların köşelerini dönerken dikkatli olunun her an bir katırla dudak dudağa gelebilirsiniz😊.
Chouara Tabakhaneleri (Chouara Tannery) : Fes’te geleneksel yöntemlerle deri işlemeciliğinin yapıldığı üç yerden en ünlüsü olan Chouara Tabakhaneleri, Eski Şehir’de yer alıyor. Fes’in ilk dönemlerinden beri işler halde olan tabakhanelerde yüzyıllardır aynı teknik kullanıyor. Bunun bir sonucu olarak da ortaya, kokuyu saymazsak, oldukça otantik bir görünüm çıkıyor. Özellikle kökboyası dolu yuvarlak havuzların görüntüleri, bu tarz yerlerde fotoğraf çekmekten hoşlananlara eşine az rastlanır kareler yakalama fırsatı veriyor.
Mellah : Üzerlerindeki baskı dayanılmaz boyutlara gelip de kentten ayrılana kadar Mellah, Fes’in Yahudi topluluğuna ev sahipliği yapıyormuş. Kraliyet Sarayı’nın kuzeyinde yer alan tarihi mahalle, 14. yüzyılda kentin ticaret hayatına yön veren Yahudiler’i yağma gibi olaylardan korumak için Merenid hükümdarı tarafından inşa ettirilmiş. Sultanın bu iyiliğini taht her krize girdiğinde yardıma koşarak ödeyen büyük topluluktan geriye günümüzde sadece 70-80 kişi kalmış. Evleri ve ibadethaneleri her ne kadar zamanın yıkıcı etkilerine dayanamamış olsa da Fes el-Jdid adeta bir açık hava müzesini andırıyor. Kentin mutlaka görülmesi gereken yerlerinden birisi olarak anılıyor.

5)Marakeş

Fas‘ın en turistik şehirlerinden Marakeş, Avrupa’nın soğuk, düzenli gezilecek mekânları yerine daha otantik yerler arayan gezginler için ideal bir kent. Atlas Dağları’nın eteklerine kurulmuş, Fas’ın gözbebeği Marakeş, mistik atmosferi ve kiremit kırmızısı binaları ile son yıllarda dünyanın popüler şehirleri arasında ilk sıralarda yer alıyor. Marakeş’i detaylıca gezmek istiyorsanız en az 3 gün ayırmalısınız. Yapılarının inşasında tercih edilen tuğlanın rengi nedeniyle Marakeş “Kızıl Şehir” olarak da adlandırlıyor.

Jemaa el-Fnaa Meydanı : Kentin eski yerleşim bölgesi Medine’nin ana meydanıdır.Gündüz saatlerinde sakin olan bu meydanda çeşitli ürünler ve taze meyve suyu satan seyyar satıcılar ile maymun ve yılan oynatıcılarını görebilirsiniz.Güneş battıktan sonra meydanın çehresi değişiyor ve dansçılar,yerel çalgıcılar, fal bakanlar ile birlikte tam bir panayır yerine dönüşüyor.Meydanda çok uygun fiyata ve bol miktarda yemekler yiyebilirsiniz.Özellikle kalamar,karides,yengeç gibi deniz ürünlerini tavsiye ederim.Bir de Fasta meşhur olan salyangoz satıcıları bu meydanda bulunmakta. Eğer merak ediyorsanız defne yaprağı ve tane karabiber ile birlikte suda kaynatılarak yapılan salyangoz yemeğini deneyin.
Bahia Sarayı : Siyahi bir köle iken sadrazamlığa kadar yükselen Bou, 4 eşi ve 24 kişilik haremi ile ölene kadar bu sarayda yaşamış. Sadrazamın serveti ve gücü, Fas Kralı Abdül Aziz’i bile kıskandıracak boyuttaymış ki 1900’de sadrazam vefat edince Kral Abdül Aziz hemen Bahia Sarayı’na adamları gönderip saraydaki tüm değerli eşyaları toplatmış.
Kutubiye Camii : Marakeş’in en büyük camisi konumundaki Kutubiye Camii (Koutoubia Mosque), 12. yüzyılda inşa edilmiş. Halen daha kullanımda olan dini yapıya bu isim, yakınındaki pazarda bir zamanlar yapılan kitap satışı geleneğini onurlandırmak için verilmiş.
Majorelle Bahçeleri : Gidip görmenizi şiddetle önereceğim Majorelle Bahçeleri (Majorelle Garden), adını Fransız ressam Jacques Majorelle’den almış. 1919’da kente yerleşen ressamın gezdiği ülkelerden topladığı egzotik bitki türleriyle oluşturduğu botanik bahçesi, Majorelle vefat ettikten sonra Yves Saint Laurent’e satılmış. Yerel mimariyle Art Deco unsurları kaynaştıran bahçede gezerken, ressamın küllerinin döküldüğü özel bölüme ve Berberi kültürünün anlatıldığı müzeye öncelik verebilirsiniz.

6) ESSAOUIRA

UNESCO tarafından “Dünya Mirası” olarak kabul edilmişdir. Fas’ın en çok yabancı turist çeken yerlerinden biri olan Essaouira, uçsuz bucaksız Atlas Okyanusu (Atlantik) kıyısında eski bir Portekiz şehri. Aynı zamanda sanat ve kültürün iç içe geçtiği dingin bir balıkçı limanı ki en önemli özelliği de bu. Berberice’ de duvar anlamına geliyormuş. Bugün de şehir orjinal kale duvarları ile çevreleniyor. Yıllarca Portekiz ve Fransızların etkisi altında kalmış bu şehirde hemen hemen herkes tabii ki Fransızca konuşuyor.

Game of Thrones dizisinin bir sahnesinin de burada çekildiğini bilmiyorsanız, şimdi öğrenmiş oldunuz. Sonra “Ya burası bana çok tanıdık geldi!” demeyin 🙂

Limana gidip buraya özgü aynı şekilde yapılmış ve maviye boyanmış balıkçı teknelerini mutlaka görmelisiniz kartpostal gibi bir görüntüsü var. Ayrıca yine limanda kurulan balık pazarını dolaşıp tezgahlarda satılan istiridyelerin tadına bakabilirsiniz.

7)Kazablanka

Fas’ın beyaz şehrine hoşgeldiniz. Marakeş ile birlikte Fas’ın turizm yönü gelişmiş iki kentinde birisi sayılır. Kazablanka’yı görülmeye değer kılan özelliği, eskiyi ve yeniyi konuklarına bir arada sunabiliyor olması. Kentin bu özelliği kazanmasında, ülkeyi 20. yüzyılda egemenlik altına alan Fransızlar’ın etkisi oldukça fazla. Özellikle İstanbul’da da çalışmalar yapan dünyaca ünlü şehir planlamacısı Henri Prost sayesinde Kazablanka gezilecek yerler anlamında fazlasıyla zenginleşmiş.

II. Hasan Camii : Kazablanka’nın eski şehri Medina’nın kuzey ucunda yer alan ve yapımı 1993 yılında tamamlanan Hassan II Camii, dünyanın en büyük ikinci camisi olma ve dünyanın en uzun minaresine ev sahipliği yapma özelliğini taşıyor. Şehrin bütününe hükmeden cami, içerisinde 25 bin, avlusunda ise 100 bin kişinin aynı anda ibadet etmesine imkan veriyor. Okyanusun hemen dibinde bulunan caminin her köşesinde şaşırtıcı ve karmaşık bir dekorasyon kullanılmış. Caminin içine Müslüman olmak ve namaz kılmak şartıyla girebiliyorsunuz. Ne yazık ki sadece dolaşmak amaçlı içeri girilmesine izin verilmiyor.
Place Mohamed V : Place Mohamed V, Kazablanka’nın merkezi meydanı olarak tanımlanabilir. Aralarında Adalet Sarayı, merkez postane, Fransız Konsolosloğu ve Fas Merkez Bankası gibi pek çok önemli resmi kuruma ev sahipliği yapan Place Mohamed V, 20’inci yüzyılın başlarında modern bir tarzda tasarlanmış. Büyük bahçelere ve merkezi bir çeşmeye ev sahipliği yapan meydan, akşamları gezinmek ve insanların arasına karışmak için en uygun yerlerden biri.
Corniche : Kasablanka’nın deniz kenarında yer alan bölgesi Corniche, deniz görmeden yapamayanların özellikle ziyaret etmesi gereken bir bölge. Sahil şeridinin büyük bir kısmı lüks otel ve restoranlara ev sahipliği yapıyor. Gün boyunca burada bulunan beach clublarda eğlenebilir ya da halka açık olan plajlarda denizin ve güneşin keyfini sürebilirsiniz.